Wochenblatt.pl
Cena świadomości
Osoby zatrudniane w Holandii przez agencje pracy tymczasowej z Polski coraz częściej się zastanawiają, jak będą wyglądać ich emerytury. Wbrew pozorom temat ten nie dotyczy jednostek, lecz coraz większej grupy ludzi, którzy już po kilka lat przepracowali w Niderlandach i nie zawsze wiedzą, jakie przysługują im prawa oraz jakich zasad muszą przestrzegać.
Tematem tym szczególnie zainteresowane powinny być osoby, które znając problemy rynku pracy w Polsce – swoją przyszłość do emerytury i jej wysokość wiążą z Holandią. Warto zatem przybliżyć obowiązujące zasady systemu emerytalnego w tym kraju, bo tylko w ten sposób pracujący w Niderlandach, którzy w większości posiadają niemiecki paszport, mogą zapewnić sobie dostatnią emeryturę i bezpieczną starość.
Przełomowy rok 2004
Regulacja dotycząca uprawnień emerytalnych, jakie mogą nabyć pracownicy tymczasowi (przez agencje pracy/biura pośrednictwa pracy), podobnie jak pracownicy zatrudnieni na podstawie stałych umów bezpośrednio w przedsiębiorstwach holenderskich, istnieje od początku 1999 roku. Jednak decyzją holenderskiego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych regulacja ta obowiązuje wszystkie biura pośrednictwa pracy dokładnie od 1 stycznia 2004 roku, co oznacza, że firmy pośrednictwa pracy od tego dnia zostały obowiązkowo przyłączone do branżowego funduszu emerytalnego (Stiplu). Przed tą datą jedynie agencje zrzeszone w ABU były zobowiązane do uczestnictwa w branżowym funduszu emerytalnym. Systemem Stiplu zarządza PVF Achmeda, a kierują nim przedstawiciele organizacji pracodawców i pracowników tymczasowych.
Obowiązkowe 26 tygodni
W przypadku pracowników z Polski zatrudnianych przez biura pracy tymczasowej w Holandii ważne jest, aby podejmując zatrudnienie, dowiedzieć się, czy biuro jest obligatoryjnie przyłączone do branżowego funduszu emerytalnego, czy też obowiązują je własne uregulowania emerytalne, co też się zdarza. W momencie podejmowania zatrudnienia pracownik będący już uczestnikiem funduszu emerytalnego powinien zgłosić ten fakt przyszłemu pracodawcy. Nowe uregulowanie dotyczy wszystkich pracowników tymczasowych, którzy pracują ponad 26 tygodni w ciągu jednego roku za pośrednictwem jednego biura pracy! Tylko oni bowiem zostają obowiązkowo objęci nowymi uregulowaniami emerytalnymi. Dodatkowo uczestnikiem funduszu emerytalnego może być pracownik, który ukończył 21. rok życia. Warto też wiedzieć, że po nabyciu praw uczestnictwa nie ma wymogu nieustannej pracy przez okres 26 tygodni dla jednego biura pośredniczącego. Jednak w momencie, gdy pracownik tymczasowy nie wykonuje pracy na rzecz agencji zatrudnienia, okresy te nie wliczają się do stażu pracy, ale przez cały ten okres do istniejącego już kapitału emerytalnego będą dopisywane zyski z inwestycji zgromadzonego przez pracownika kapitału. Każdy fundusz emerytalny jest zobowiązany co roku informować uczestnika funduszu o zgromadzonym przez niego kapitale emerytalnym.
Zgromadzony kapitał nie przepada
Gdy przerwa w świadczeniu pracy trwa dłużej niż 12 miesięcy, uczestnictwo w funduszu emerytalnym zostaje przerwane. Wówczas też okresy brane pod uwagę w przypadku świadczeń emerytalnych są liczone ponownie. Jednak pracownicy, których członkostwo w funduszu zostanie w taki sposób przerwane, nie muszą się obawiać o uprzednio zgromadzony kapitał emerytalny, ponieważ on nie przepada! Jego dalsze tworzenie zostanie rozpoczęte po przepracowaniu kolejnych 26 tygodni na rzecz jakiegoś biura pośrednictwa pracy. Dodatkowo też, kiedy np. dana osoba pracująca dotychczas za pośrednictwem agencji zatrudnienia otrzyma propozycję pracy bezpośrednio od przedsiębiorstwa (a więc gdy nie będzie korzystała z usług agencji pośredniczącej), zgromadzony kapitał emerytalny może przekazać do innego funduszu emerytalnego, do którego należy jego nowy pracodawca.
Co następuje przy zmianie funduszu
W momencie podjęcia decyzji o przeniesieniu kapitału z jednego funduszu do innego należy skontaktować się z nowym funduszem i podać swój numer rejestracyjny w systemie Stiplu (identyczny z numerem So-Fi); trzeba to zrobić w ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia pracy w przedsiębiorstwie, które podlega innemu funduszowi emerytalnemu. Na nowym funduszu bowiem spoczywa obowiązek wystąpienia do Stiplu o transfer dotychczas zgromadzonego kapitału. Podobnie rzecz się ma w przypadku odwrotnym – przeniesienia kapitału z innego funduszu do funduszu Stiplu – w tym przypadku również obowiązuje termin dokonania tej czynności – do dwóch miesięcy, jednak nie od momentu rozpoczęcia pracy za pośrednictwem agencji, ale w terminie dwóch miesięcy od nabycia praw do uczestnictwa w funduszu, czyli znów po przepracowaniu ponad 26 tygodni na rzecz jednego biura pośredniczącego. Warto również wiedzieć, że pomiędzy poszczególnymi funduszami emerytalnymi zawarte zostały odpowiednie umowy, dzięki którym przeniesienie kapitału emerytalnego nie powoduje poniesienia dodatkowych kosztów, choć nie trzeba tego czynić, gdyż obowiązująca zasada to możliwość przeniesienia kapitału, a nie konieczność.
Kto zgłasza pracownika do funduszu?
Osoba zatrudniona w Holandii nie musi sama zgłaszać swojego uczestnictwa w funduszu emerytalnym, ponieważ obowiązek ten spoczywa na biurze pośrednictwa pracy, które go zatrudnia. Również obowiązek potrącenia składki emerytalnej z tygodniowego wynagrodzenia brutto pracownika leży po stronie biura pośredniczącego. Po nabyciu prawa do uczestnictwa w funduszu emerytalnym pozostaje się w systemie bez względu na to, za pośrednictwem jakiego biura dana osoba jest zatrudniona. Wysokość składki emerytalnej wynosi 3,5 procent tygodniowego wynagrodzenia (brutto), z czego z dochodu pracownika tymczasowego potrąca się maksymalnie 1/3 składki, tj. 1,17 procent. Natomiast agencja zatrudnienia pokrywa pozostałe 2,33 procent. Wysokość składki jest ściśle związana z przepracowanym czasem w danym tygodniu. Natomiast za dni, w których praca nie była świadczona, nie płaci się składki emerytalnej i automatycznie okres ten nie powoduje nabywania uprawnień emerytalnych.
Emerytura
Po osiągnięciu wieku emerytalnego (65 lat) zgromadzony kapitał zostanie przeistoczony w comiesięczne wypłaty świadczenia emerytalnego. Każdy emeryt może także dokonać wyboru sposobu wypłaty emerytury. Można wybrać wyłącznie system wypłaty tak zwanej renty starczej, która będzie wypłacana do momentu śmierci uczestnika funduszu, lub opcję wypłaty renty starczej, po której nastąpi wypłata renty wdowiej lub sierocej w przypadku śmierci uczestnika funduszu. Oczywiście w pierwszej wersji wypłacana renta będzie niewątpliwie wyższa aniżeli w przypadku wyboru renty starczej, po której nastąpi wypłata innych świadczeń na rzecz partnera. Jednak gdy emeryt wybierze opcję pierwszą, to w momencie jego/jej śmierci partner nie otrzyma żadnego świadczenia. Ważne jest też, by partner uczestnika funduszu wyraził zgodę na wybór jednej z opcji przez uczestnika-emeryta. Oznacza to, że żona musi się zgodzić na wybór męża i odwrotnie. Kiedy zaś uczestnik funduszu nie dożyje wieku emerytalnego – wówczas zgromadzony kapitał emerytalny zostanie wypłacony jako renta wdowia lub renta sieroca.
Na podstawie informacji otrzymanych od dyrektora SBA Euro i wiceprezesa zarządu pośredników pracy OKAP Dariusza Smolina opracował Krzysztof Świerc
-------------
Co z emeryturą po powrocie do Polski?
Emigrując z Holandii można:
- pozostawić zgromadzone srodki w Holandii
i po przekroczeniu 65-go roku życia korzystać z
naliczonej emerytury. Należy wówczas poinformować o
tej decyzji fundusz emerytalny (np. ABP) oraz podać
nowy adres zamieszkania, pod który będą przesyłane
wszelkie informacje.
- przetransferować zgromadzoną sumę do funduszu
emerytalnego w Polsce
kompletnie ucinając sprawę rozliczeń z Holandią.
Należy wówczas znaleźć fundusz emerytalny w Polsce i
zapytać o taką ewentualność przy podejmowaniu
decyzji o wyborze konkretnego funduszu. Dodatkowo
warto przedzwonić do funduszu w Holandii i poprosić
o przesłanie aktualnego wydruku z salda konta
emerytalnego na koniec okresu zatrudnienia w
Holandii. Na podstawie tego dokumentu fundusz w
Polsce powinien wystapić z propozycją, którą należy
samemu rozpatrzyć porównując ją z tym co oferuje
fundusz w NL.
Po podjęciu pozytywnej decyzji w sprawie transferu (po
uzyskaniu zgody na taki transfer z wybranego
funduszu w Polsce) występujemy do funduszu w
Holandii o transfer.
- wybrać całość zgromadzonej kwoty w gotówce
co wydaje się najkorzystniejszym finansowo
rozwiązaniem. Jest ono możliwe wyłącznie pod kilkoma
warunkami. Jednym z nich jest wysokość zgromadzonego
kapitału, który zmienia się co roku. Tak więc w
przypadku kilkuletniej pracy w Holandii, rozwiazanie
to jest niedostepne.
A. Bohdanowicz TU Delft
